Usługi prawnicze – czym są i kiedy warto z nich korzystać?

Każdemu z nas może zdarzyć się w życiu sytuacja, w której potrzebna będzie fachowa pomoc prawna. Wbrew pozorom nie musi wcale chodzić o jakikolwiek konflikt z prawem, gdyż prawo jest tak szeroką dziedziną, że ingeruje w niemal każdy aspekt naszego życia. Czasami jednak nie wiemy, do jakiego specjalisty udać się w konkretnym przypadku – adwokata, radcy prawnego, notariusza?

Usługi adwokackie czy radcowskie?

Usługi prawnicze mogą być świadczone przez adwokatów lub radców prawnych. Przeciętny człowiek, który na co dzień nie ma do czynienia z prawem, nie widzi zwykle różnicy pomiędzy tymi specjalizacjami. Tymczasem rozróżnienie tych zawodów ma swoje korzenie jeszcze w czasach PRL-u. Radca prawny nie miał bowiem prawa do reprezentowania klienta przed sądem. W rzeczywistości jego rola sprowadzała się do udzielania porad prawnych w zakresie konsekwencji działań, sporządzania pism, składania wniosków. Radca prawny, jak sama nazwa wskazuje, miał za zadanie jedynie doradzać, a nie działać w imieniu klienta. Ta rola przypisana była adwokatowi, który reprezentował swoich klientów i działał w ich imieniu przed obliczem sądowym. W ostatnim czasie w zawodzie radcy prawnego zostały wprowadzone znaczące zmiany i to na ich korzyść. Od niedawna radca prawny może nie tylko reprezentować klientów, ale także ma prawo do nawiązywania stosunku pracy. Ten przywilej nie przysługuje adwokatom, którzy muszą prowadzić działalność gospodarczą we własnym zakresie. Są to jednak różnice, które wynikają z samego charakteru zawodu – klientom te niuanse są w zasadzie obojętne, gdyż zarówno radca prawny, jak i adwokat może pomagać klientowi w pełnym zakresie w każdej dziedzinie prawa. Zatem jeżeli mamy jakikolwiek problem z zakresu prawa karnego, rodzinnego, cywilnego bądź każdego innego, możemy udać się po usługi prawnicze do każdego z nich.

Rola notariusza

Notariusz również świadczy usługi prawnicze tyle, że w innym zakresie. Nie uzyskamy od niego fachowej porady w zakresie zalecanego postępowania w wielu sprawach prawnych. Notariusz zajmuje się bowiem sporządzaniem aktów notarialnych, a sporządzane dokumenty mają charakter dokumentu publicznego. Do notariusza udajemy się zwykle w przypadku chęci zakupu nieruchomości i przeniesieniu własności. Także osoba sporządzająca testament skorzysta z usług prawniczych u notariusza. W większości przypadków właśnie przeniesienie prawa własności czy założenie spółki powinno być udokumentowane przez notariusza. Ceny usług notarialnych są stosunkowo wysokie, jednak w wielu przypadkach sporządzenie jakiejkolwiek umowy bez zachowania formy notarialnej powoduje jej nieważność. 

Usługi dla firm i osób fizycznych

Po usługi prawnicze do notariusze przychodzą zarówno osoby fizyczne w sprawach prywatnych czy prowadzonej działalności, jak i reprezentanci osób prawnych. Tymczasem większość kancelarii adwokackich czy radcowskich wyspecjalizowała się w świadczeniu usług dla osób fizycznych lub firm. Zgoła inne sprawy dotyczą osób prywatnych czy prowadzonej działalności. Dobry prawnik zwykle specjalizuje się w jednym bądź drugim, gdyż zakres tematów i działań jest bardzo szeroki. Co więcej, osoby fizyczne korzystają z usług prawniczych incydentalnie, w przypadku wystąpienia problemów o podłożu prawnym. Tymczasem firmy zazwyczaj decydują się na stałą współpracę z prawnikiem, gdyż na bieżąco potrzebują one pomocy w prowadzeniu działalności pod kątem zgodności z prawem. Firmy podpisują umowę z prawnikami, na podstawie której co miesiąc wystawiana jest im faktura za zrealizowane usługi. Prawnicy zwykle realizują usługi płatne ryczałtowo, w ramach uzgodnionych zasad. Każda dodatkowa usługa może zostać zrealizowana, ale jest także dodatkowo płatna. Ponadto zatrudnianie i zwalnianie pracowników często wymaga konsultacji z prawnikiem pod kątem zgodności umów z Kodeksem Pracy. Również wszelkiego rodzaju spory pracownicze powinny być rozwiązywane z pomocą prawnika.

Doradztwo podatkowe – usługi prawne czy księgowe?

Zupełnie innym rodzajem usług są te z zakresu doradztwa podatkowego. Dotyczą one bowiem ściśle problemów prawa podatkowego, zatem są to usługi z pogranicza usług prawniczych i finansowo-księgowych. Prawo podatkowe jest na tyle zawiłe, a ciągle zmieniające się przepisy niezrozumiałe, że współpraca z doświadczonym doradcą podatkowym staje się koniecznością. Głównie dotyczy to firm, które muszą sprostać różnego rodzaju trudnym tematom z zakresu podatku dochodowego, VAT czy podatku od czynności cywilnoprawnych. Doradcy podatkowi nie mają jednak uprawnień do udzielania porad z zakresu innego prawa niż podatkowe. Nie są oni zatem radcami prawnymi, choć radca prawny, po uzyskaniu odpowiednich uprawnień, może zostać doradcą podatkowym. W drugą stronę działa to zupełnie inaczej, gdyż aby doradca podatkowy mógł zostać adwokatem czy radcą prawnym musi mieć ukończone studia prawnicze oraz aplikację. Zazwyczaj doradcy podatkowi prowadzą także kancelarie księgowe i tego typu usługi oferują także swoim klientom. Dlatego też ich działalność rzadko kojarzona jest z usługami prawniczymi.